سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

173

اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى)

/ ليقشعرّ بهما / البته بايد لرزيده شوند دو مرد در زمان حال / ليقشعرّ بهم / البته بايد لرزيده شوند مردان در زمان حال صرف امر به صيغه از باب افعلّال / لتقشعرّ به / البته بايد لرزيده شوى تو يك مرد در زمان حال / لتقشعرّ بهما / البته بايد لرزيده شويد شما دو مرد در زمان حال / لتقشعرّ بهم / البته بايد لرزيده شويد شما مردان در زمان حال ارشاد چنانچه گفته شد افعال لازم مجهول ندارند فلذا براى مجهول كردن اين قبيل افعال بايد ابتداء آنها را با حرف جرّ متعدى نموده سپس فعل متعدى شده را مجهول نمائيم و قابل توجه اينكه بعد از مجهول كردن فعل صرف نميشود بلكه ضميرى كه به حرف متصل هست تغيير مىكند چنانچه در صرف افعال گذشته ملاحظه شد و ما چون سه صيغه از فعل را قبلا ذكر كرده و ما بقى را به جهت عدم تطويل از ذكرش امساك نموديم و لازم ديديم كه چهارده ضميرى را كه به حرف متصل مىشود در اينجا متذكر بشويم تا خوانندگان به سهولت بتوانند افعال را بدين طريق صرف كنند حال نمونه‌اى از افعال لازم را كه با حرف جرّ متعدى كرده و سپس مجهول نموده‌ايم صرف ميكنيم . / ذهب به / برده شد يك مرد غائب در زمان گذشته مذكر غائب / ذهب بهما / برده شدند دو مرد غائب در زمان گذشته / ذهب بهم / برده شدند مردان غائب در زمان گذشته / ذهب بها / برده شد يك زن غائب در زمان گذشته مؤنث غائب / ذهب بهما / برده شدند دو زن غائب در زمان گذشته